Aż 69% milenialsów regularnie doświadcza FOMO — mówią dane z raportu Gitnux.
Strach przed ominięciem czegoś ważnego wpływa nie tylko na to, co robisz online, ale też na Twój nastrój, relacje z innymi, poczucie własnej wartości, a nawet decyzje zakupowe.
Przeczytaj ten artykuł, aby dowiedzieć się, co to znaczy FOMO i jak sobie z nim poradzić.
FOMO — co to?
FOMO to skrót od angielskich słów Fear of Missing Out, które oznaczają strach przed tym, że coś nas ominie. Taki lęk może pojawić się w kontekście informacji, wydarzeń, trendów, okazji zakupowych lub zawodowych bądź życia społecznego.
Osoby dotknięte FOMO mają ogromną potrzebę bycia na “bieżąco”, więc nagminnie sprawdzają powiadomienia w telefonie, popularne media społecznościowe i e-maile. Natomiast, gdy są offline, czują dyskomfort oraz niepokój. To wszystko sprawia, że trudno jest im się skupić na wykonywanych czynnościach, obniża się ich samoocena, co przyczynia się do chronicznego stresu oraz napięcia emocjonalnego.
Skąd się bierze FOMO?
FOMO wynika z naturalnych potrzeb człowieka i wpływu social mediów.
Większość z nas:
- chce czuć się częścią grupy,
- porównuje siebie do innych,
- nie chce stracić wyjątkowej i niepowtarzalnej okazji.
Social media i niemal nieograniczony dostęp do internetu sprawiają, że jesteśmy zasypywani najróżniejszymi powiadomieniami. A algorytmy wyszukiwarek oraz platform dobierają i promują treści, które mają budzić w użytkowniku silne emocje, aby ten został na danej stronie jak najdłużej.
Co więcej, każda reakcja, powiadomienie czy obejrzana rolka powoduje wyrzut dopaminy. A oglądanie atrakcyjnego życia influencera powoduje efekt niedoboru.
Czym jest dopamina?
Dopamina to hormon i neuroprzekaźnik, który odgrywa kluczową rolę w regulacji nastroju. Jest aktywowana, m.in., gdy doświadczamy przyjemności, odniesiemy sukces albo ktoś doceni nasze działania.
Częste wyrzuty dopaminy, związane np. z regularnym przebywaniem w social mediach, mogą prowadzić do uzależnień.
Czym jest efekt niedoboru?
Efekt niedoboru to zjawisko psychologiczne polegające na tym, że człowiek postrzega rzeczy niedostępne, limitowane, zagrożone utratą jako atrakcyjniejsze. Ograniczenie dostępności z kolei to sygnał wyjątkowości i statusu.
To czyni człowieka podatniejszym na manipulację, wywołuje poczucie presji i niepotrzebny stres, a prowadzi do podejmowania impulsywnych decyzji, np. zakupowych. Według statystyk opublikowanych przez Wisernotify około 60% konsumentów dokonuje reaktywnych zakupów w ciągu 24 godzin od doświadczenia FOMO.
Jak rozpoznać u siebie FOMO?
Osoba cierpiąca na FOMO:
- czuje silną potrzebę ciągłego sprawdzania telefonu,
- odczuwa lęk przed brakiem dostępu do internetu,
- ma problemy z koncentracją,
- porównuje się z innymi,
- obawia się, że coś ważnego ją ominie,
- podejmuje impulsywne decyzje,
- ma obniżoną samoocenę.
Aby określić, czy to, co Cię dotyka, to FOMO, odpowiedz sobie na kilka pytań:
- czy czuję niepokój, gdy nie mam dostępu do telefonu?
- czy sprawdzam social media więcej niż 10 razy dziennie?
- czy boję się, że coś mnie ominie, gdy będę offline?
- czy porównuję swoje życie do tego, co widzę w internecie?
- czy zdarza mi się kupować coś tylko dlatego, że jest limitowane lub popularne?
- Jeśli na większość tych pytań odpowiedziałeś “tak”, istnieje prawdopodobieństwo, że możesz doświadczać FOMO.
Jak poradzić sobie z FOMO? — 5 sprawdzonych metod
Już wiesz, co to FOMO i możesz określić, czy to zjawisko Ciebie dotyczy. Pamiętaj, że strach przed ominięciem czegoś to realny problem, który dotyka wielu ludzi. Według raportu Gitnux aż 69% milenialsów doświadcza FOMO, co najmniej raz w tygodniu.
Przedstawię Ci teraz 5 sprawdzonych metod, dzięki którym poradzisz sobie z lękiem przed przegapieniem czegoś.
1. Dziennik FOMO
Dziennik FOMO pozwoli Ci zidentyfikować pewne wzorce i je przełamać. Ta technika polega na zapisywaniu sobie informacji dotyczących czasu spędzonego w internecie oraz własnych uczuć.
Na przykład, zapisz sobie, kiedy czujesz lęk związany z ominięciem czegoś. Następnie zastanów się, czym został wywołany ten lęk. Postaraj się poradzić sobie z nim bez sięgania po telefon. W ten sposób odkryjesz, jakie działania pomogą Ci przełamać stan związany z FOMO.
Z kolei zapisywanie czasu spędzanego w social mediach da Ci wgląd w dokonywane postępy. Jeśli czas ten się zmniejsza, to znaczy, że Twoje działania przynoszą efekty.
2. Techniki mindfulness
Techniki mindfulness mogą być doskonałym uzupełnieniem dziennika FOMO. Możesz tutaj wykorzystać różne techniki oddechowe, medytacyjne lub uważne obserwowanie otoczenia.
Skupienie się na chwili obecnej bez oceniania, porównywania pozwoli Ci nie tylko wyciszyć umysł, ale też wzmocnić pewność siebie, odzyskać kontrolę i zmniejszyć impulsywne reakcje na bodźce. Co więcej, Joanna Cierlica-Nowaczyk — psycholożka, konsultantka i coach — trafnie zauważa, że zakotwiczenie się w rzeczywistości to skuteczny sposób na walkę ze stresem.
3. JOMO
Inną metodą pomagającą poradzić sobie z FOMO jest JOMO (Joy of Missing Out). JOMO polega na czerpaniu radości z bycia poza szumem informacyjnym. Zamiast obawiać się, że ominie coś ważnego, postaw na świadomy wybór.
Celebruj to, co w danej chwili wybrałeś dla siebie jako najbardziej wartościowe. Może to być np. czytanie książek o rozwoju osobistym, zapisanie się na kurs Krajowego Centrum Edukacyjnego, spędzenie czasu z rodziną czy poświęcanie się hobby i świadomemu odpoczynkowi.
W ten sposób:
- wzmocnisz świadomość swoich wyborów i będziesz efektywniej zarządzał czasem,
- zbudujesz poczucie kontroli,
- wyznaczysz swoje priorytety,
- zmniejszysz stres i napięcie.
4. Technika okienek czasowych
Próba poradzenia sobie z FOMO nie oznacza całkowitej rezygnacji z social mediów i internetu — podkreśla Anneli Rheeder (ceniona Talent&Performance Delivery Specialist). Ważne jest natomiast, by korzystać z nich świadomie. W tym celu wyznacz konkretne okna czasowe, w których możesz przejrzeć e-maile, sprawdzić powiadomienia oraz zapoznać się z aktualnościami.
Poza tymi oknami nie sięgaj po telefon. Mogą Ci w tym pomóc aplikacje blokujące powiadomienia. Dzięki temu nawet jeśli odruchowo sięgniesz po telefon, aplikacja przypomni o Twoim świadomym wyborze.
5. Wzmacniaj relacje offline
Ekspertka zajmująca się tworzeniem reklam na Facebooku i innych social mediach — Natalia Charzyńska — wskazuje, że:
“[…] wcale nie chodzi o pominięcie konkretnego wydarzenia, lecz samej chęci budowania relacji z innymi. Oznacza to więc, że FOMO znacznie silniej dotyczy sfery kulturowej i duchowej, niż materialnej”.
Dlatego, kolejną bardzo skuteczną metodą przeciwdziałania FOMO jest budowanie trwałych relacji offline. Dzieje się tak, ponieważ spotkania twarzą w twarz dają więcej satysfakcji, niż internetowe interakcje.
Co więcej, rozmowy, wspólne wyjścia i realna obecność zmniejszają porównywanie się z innymi. A pielęgnowanie prawdziwych relacji wzmacnia poczucie bezpieczeństwa i przynależności do grupy.
Co jeszcze warto wiedzieć o FOMO? FAQ
Z własnego doświadczenia wiem, że ciągle śledzenie powiadomień, może prowadzić do narastania się obowiązków i spadku produktywności. Dlatego odpowiem teraz na kilka pytań, które mogą ułatwić Ci stawienie czoła FOMO.
1. Czy FOMO to choroba psychiczna?
Nie. FOMO nie jest klasyfikowane jako choroba psychiczna w systemach takich jak ICD-10 lub DSM-5. To zjawisko społeczne i psychologiczne, które ma znaczący wpływ na jakość życia człowieka, ale nie jest diagnozowane klinicznie. Niemniej jednak, jeśli czujesz potrzebę, możesz skorzystać z pomocy specjalisty, który pomoże Ci poradzić sobie z FOMO.
2. Jak odróżnić FOMO od ciekawości?
Ciekawość zwykle związana jest z radością i pragnieniem odkrywania świata. Jest spokojna oraz sprzyja wszelkiej twórczości.
Z kolei FOMO wynika z lęku przed ominięciem czegoś, co może być dla nas ważne. Wiąże się z napięciem, spadkiem poczucia własnej wartości i niekontrolowanym sięganiem po telefon.
3. Jakie aplikacje mogą pomóc w walce z FOMO?
Polecam Ci rozważyć instalację aplikacji takich jak:
- Forest — pomaga skupić się na zadaniach i nagradza czas offline,
- Freedom — blokuje dostęp do konkretnych stron oraz aplikacji w określonych godzinach,
- StayFree — monitoruje czas spędzony w aplikacjach i pomaga ustalić limity,
- One Sec — pomaga zatrzymać mimowolne przeglądanie social mediów.
4. Jak długo trwa walka z FOMO?
To proces bardzo indywidualny. Jeśli świadomie pracujesz nad swoimi nawykami, stosujesz wymienione przeze mnie metody, efekty możesz dostrzec już po kilku tygodniach.
Co to FOMO i jak sobie z nim poradzić? — kluczowe wnioski
FOMO znaczy strach przed pominięciem ważnych informacji lub okazji.
Objawia się m.in.:
- potrzebą ciągłego sprawdzania powiadomień,
- problemami z koncentracją,
- obniżeniem samooceny,
- porównywaniem się do innych,
- podejmowaniem impulsywnych decyzji.
Jeśli czujesz, że dotyka Cię FOMO:
- zacznij prowadzić dziennik FOMO,
- stosuj techniki mindfulness,
- wzmacniaj relacje offline z innymi,
- wdrażaj zasady JOMO,
- kontroluj czas spędzany w internecie za pomocą okienek czasowych.
Oczywiście, innym dobrym sposobem na poradzenie sobie z wyzwaniami takimi jak FOMO czy prokrastynacja, będzie zapisanie się na specjalistyczne szkolenie z zarządzania czasem. Dzięki niemu poznasz skuteczne i praktyczne metody, które pomogą Ci lepiej zarządzać sobą w czasie oraz pokonać trudności związane z organizacją.
