Jak podaje Novoresume, 59% menedżerów ds. rekrutacji uważa, że umiejętność publicznego przemawiania jest ważna dla kandydatów do pracy.
Większość z nas obawia się publicznych wystąpień. Nic dziwnego, często nie jesteśmy na nie odpowiednio przygotowani. Dobra wiadomość jest taka, że znajomość sprawdzonych schematów przemówień zwiększa Twoją pewność siebie i skuteczność przekazu.
W tym wpisie opisałam Ci 3 gotowe schematy przemówień z konkretnymi przykładami, które możesz natychmiast zastosować.
Co to jest schemat przemówienia?
Schemat przemówienia to po prostu uporządkowana struktura wypowiedzi przed publiką, która określa kolejność i sposób prezentacji poszczególnych elementów, od wprowadzenia po zakończenie.
Przykład? Wyobraź sobie, że budujesz dom. Nie zaczynasz od dachu, a od podstaw – planu architektonicznego i fundamentów. Na końcu nie będą widoczne dla Twoich gości, czy domowników, ale to właśnie dzięki nim wszystko działa. Podsumowując, bez solidnego fundamentu i planu, Twoje wystąpienie zamieni się w potok chaotycznych myśli, które znudzą odbiorców.
Ludzki mózg uwielbia porządek, kiedy uporządkujesz swoją wypowiedź, Twoja publiczność:
- lepiej przyswoi informacje,
- zrozumie Twój punkt widzenia,
- zapamięta przesłanie.
A Ty przestaniesz się tak wyraźnie stresować.
Jak wybrać odpowiedni schemat przemówienia?
Nie ma jednego idealnego schematu tego, jak się pisze przemówienie. Każdy schemat przemówienia powinien być dopasowany do Twojego stylu czy okazji.
Kluczowe kryteria tego, jak wybrać wzór przemówienia:
- cel przemówienia: czy chcesz poinformować, przekonać, zainspirować czy uczyć?,
- typ publiczności: co Twoi odbiorcy już wiedzą? Jakie mają potrzeby? (Tutaj pomoże Ci artykuł o umiejętnościach interpersonalnych, które pomogą Ci złapać lepszy kontakt z publiką,
- czas wystąpienia: masz do przeprowadzenia krótkie przemówienie okolicznościowe czy godzinny wykład?,
- kontekst: czy będzie torezentacja biznesowa, toast weselny, szkolenie, przemówienie motywujące pracowników?
Eksperci Noveresume uważają, że tylko 10 procent populacji uwielbia przemawiać publicznie, 10 procent się tego boi, a pozostałe 80 procent plasuje się gdzieś pośrodku. Mam nadzieję, że za pomocą tego wpisu nauczysz się, jak się pisze przemówienie i znajdziesz się w 10% kochających przemawiać procentach.
Schemat 1: jak napisać klasyczne przemówienie?
Jeśli dopiero zaczynasz – masz przed sobą swoje pierwsze przemówienie, to będzie Twój punkt startowy. Poniżej znajdziesz klasyczną strukturę przemówienie, czyli wstęp, rozwinięcie i zakończenie.
Klasyczna struktura przemówienia składa się z 3 części, które warto podzielić czasowo:
- wstęp (10-15% czasu): przyciągnij uwagę (z angielskiego to tak zwany hook), określ cel, przedstaw plan,
- rozwinięcie (70-75% czasu): przedstaw główne argumenty (maksymalnie 5), poprzyj je dowodami, przykładami, faktami,
- zakończenie (10-15% czasu): podsumuj kluczowe punkty, ponów wezwanie do działania (tzw. CTA – call to action), zakończ mocną puentą.
Przykład przemówienia według klasycznej struktury
Poniżej opisałam, jak się pisze przemówienie powitalne na konferencji firmowej, czyli coś, czego często szukamy w praktyce)
Wstęp przemówienia
(Hook – zaskakująca statystyka) Dzień dobry Państwu! Czy wiecie, że 85% innowacji w sektorze technologicznym, które zmieniły świat, narodziło się z… przypadkowych spotkań przy kawie? (Teza) Dzisiaj, na naszej corocznej Konferencji Innowacji, nie będziemy czekać na przypadek. Naszym celem jest stworzenie środowiska, w którym inspiracja stanie się regułą. Wierzę, że razem wytyczymy kierunek na kolejne 5 lat. (Zapowiedź) Wprowadzenie potraktuję jako mapę na dziś. Najpierw powiem o dotychczasowych sukcesach, następnie o trzech kluczowych trendach w technologii, a na koniec ogłoszę strategiczne partnerstwo.
Rozwinięcie przemówienia
Punkt 1. Przypomnienie sukcesu – w minionym roku zwiększyliśmy efektywność produktu X o 30%. To Wasza zasługa! Punkt 2. Trzy trendy – omówienie trendu A, B i C, które zmienią rynek (pomiędzy tymi punktami użyj mocnych danych). Punkt 3. Nowe partnerstwo – ogłoszenie współpracy z firmą Z, to nasza odpowiedź na trend C.
Zakończenie przemówienia
(Podsumowanie) Podsumowując: mamy mocną pozycję, znamy trendy i właśnie zyskaliśmy potężnego partnera. (Wniosek) To oznacza, że przyszłość naszej firmy zależy tylko od naszej gotowości do działania. (CTA) Zachęcam Was: nawiązujcie kontakty w kuluarach, zadawajcie pytania naszym ekspertom, a co najważniejsze – nie bójcie się podważać status quo. (Puenta) Nie czekajmy na innowację. Stwórzmy ją sami. Dziękuję i zapraszam do pracy!
Co jest interesującego w tym przemówieniu:
- wstęp z zaskakującą statystyką – buduje emocje,
- rozwinięcie – analiza trendów i pochwała zespołu,
- zakończenie – wezwanie do działania i podtrzymanie ducha zespołu.
Dodam Ci również świetną radę Tomasza Rackiego, prawnika, który prowadzi podcast “Nie tylko orathor” i tworzy szkolenia również z przemówień:
“Dobrych mówców cechuje świetny kontakt z publicznością. A co jest game changerem, jeśli chodzi o kontakt z publicznością? Oczywiście kontakt wzrokowy”.
Schemat 2: jak stworzyć schemat wystąpienia problem-rozwiązanie?
To jest schemat dla Ciebie, jeśli chcesz np.:
- coś sprzedać,
- przekonać do zmiany
- lub wprowadzić innowację.
Moim zdaniem ten schemat przemówienia to jeden z najpotężniejszych narzędzi w prezentacjach biznesowych, który z resztą sama używam.
Dlaczego schemat problem-rozwiązanie jest skuteczny?
Pewnie znasz taką sytuację, w której, kiedy masz jakiś problem, to natychmiast się angażujesz się w poszukiwanie rozwiązania. W skrócie, mózg przechodzi w tryb “jak to naprawić?”. Wystarczy, że problem jest wystarczająco bolesny dla publiczności. Z doświadczenia wiem, że ten schemat działa świetnie, gdy musisz znaleźć sposob na skuteczną komunikację w zespole np. do przyjęcia trudnej zmiany lub nowego, niewygodnego na pierwszy rzut oka rozwiązania.
Jak zbudować przemówienie według schematu problem-rozwiązanie?
Zastosuj te 4 kroki:
- krok 1 – identyfikacja problemu – wprowadź bolesny fakt lub statystykę. Pokaż, jak ten problem dotyka publiczność. Używaj silnego języka (np. “tracimy czas”, “ryzykujemy klienta”, “zostajemy w tyle”),
- krok 2 – zaprezentuj rozwiązanie – wprowadź swoje rozwiązanie jako jedyną i logiczny sposób na uniknięcie problemu. Wyjaśnij, jak działa to rozwiązanie – zwięźle i konkretnie. Tak działa dobry menedżer,
- krok 3 – pokaż korzyści – nie mów, co robi rozwiązanie. Powiedz, co publiczność dzięki niemu zyska (mniej stresu, więcej pieniędzy, awans, wolny czas). Wszystkie to możesz zyskać zaglądając na naszą stronę Krajowego Centrum Edukacyjnego i wybierając odpowiedni do rozwoju Twoich kompetencji kurs. Na koniec, mów o rezultatach, a nie o funkcjach,
- krok 4 – wezwij do działania – powiedz, co zespół może robić teraz.
Przykład przemówienia problem-rozwiązanie
Czyli przykładowa prezentacja nowego, skomplikowanego narzędzia dla zespołu.
1. Problem (dramatyzacja)
W ciągu ostatniego kwartału, 40% naszego czasu spędziliśmy na poszukiwaniu danych w 7 różnych systemach. To nie efektywność, to cyfrowe więzienie! To frustracja, którą czujemy każdego piątku, pracując do późna, zamiast cieszyć się weekendem.
2. Rozwiązanie (wprowadzenie narzędzia)
Właśnie dlatego stworzyliśmy Platformę X. To nie kolejny system; to jednolity pulpit, który integruje wszystkie dane, eliminując potrzebę ręcznego kopiowania i wyszukiwania.
3. Korzyści
Zapomnijcie o piątkowym stresie. Platforma X oznacza dla nas 3 godziny wolnego czasu tygodniowo i 95% pewności, że pracujemy na aktualnych danych. Osiągniemy cele, ale będziemy mieli też czas na życie!
4. Wezwanie do działania (CTA)
Zaczynamy pilot w przyszłym tygodniu. Zapisz się już teraz na 30-minutowe szkolenie i daj sobie ten czas z powrotem.
Schemat 3: chronologiczny – jak używać czasu w przemówieniach?
Schemat chronologiczny to najlepszy wybór, kiedy chcesz podsumować, celebrować rocznicę, zapowiedzieć zmianę lub przedstawić wizję.
Psychologiczna siła tego formatu polega na tym, że pokazuje konkretny progres, czyli, że zaszła już długa droga do celu, a to, co się stało, prowadzi do lepszej przyszłości.
Ten schemat jest doskonały do:
- przemówień na jubileusze firmy lub rocznice projektu,
- podsumowań miesięcznych, rocznych i prezentacji strategicznych,
- wprowadzania zmian, pokazując, że są naturalną ewolucją (a nie rewolucją).
Tego schematu przemówień używam zawsze, kiedy chcę pokazać ewolucję i zainspirować do dalszego rozwoju. Pamiętaj też, że najsilniejszą częścią jest wizja przyszłości – polecam Ci poświęcić jej najwięcej czasu.
Przykład przemówienia chronologicznego
Wypisałam przykładowy schemat na jubileusz 10-lecia firmy, ale Ty możesz podmienić kilka danych i wykorzystać w swojej praktyce.
1. Przeszłość
10 lat temu, nasza firma mieściła się w małym garażu, a naszym jedynym kapitałem była kawa i wizja. Naszym pierwszym klientem była mała piekarnia, która nam zaufała. Przetrwaliśmy kryzys w 2018 roku, bo zamiast zwalniać, inwestowaliśmy w innowacje i ludzi.
2. Teraźniejszość
Dzisiaj mamy 150 pracowników, 5 biur i 20 000 zadowolonych klientów na całym świecie. Nasz produkt X jest liderem rynku. Jesteśmy dumni, ale wiemy, że wciąż jest miejsce na poprawę, zwłaszcza w obszarze budowania trwałych relacji z klientami.
3. Przyszłość
Ale to nie koniec drogi. Patrząc w przyszłość, widzę firmę, która staje się platformą dla twórców. W ciągu najbliższych 5 lat chcemy stać się numerem 1 w 3 kolejnych krajach. To nasza wizja – globalna, ale wciąż z sercem małej piekarni. Potrzebuję Was: dołączcie do tworzenia kolejnej dekady sukcesów.
Jak pisać przemówienie? FAQ
Poniżej wypisałam 4 najczęściej pojawiające się pytania odnośnie do schematów i merytoryki wypowiedzi ludzi, którzy występują przed publiką.
1. Jak zyskać uwagę podczas przemówienia?
Zadbaj o merytorykę.
Jak mówi Patrycja Obara, właścicielka i trenerka biznesu w “Lekkomówni”, która od lat szkoli z wygłaszania przemówień i komunikacji mięzypłciowej:
“Dobry film zaczyna się od sceny, która wzbudza ciekawość, wprowadza klimat, lub buduje więź z bohaterką lub bohaterem. To samo możesz zrobić w pierwszych słowach swojego przemówienia – daj odbiorcom powód, żeby z Tobą zostali”.
2. Jak długie powinno być przemówienie?
To zależy od kontekstu i wymagań. Często różne wydarzenia mają określony czas trwania np. 15-20 min. Pamiętaj o złotej zasadzie – lepiej mówić krócej i zwięźlej niż zbyt długo i nudno. Krótsze przemówienie to też mniej stresu.
I pamiętaj, jak wykazują statystyki Cross River Therapy, pewność siebie wzrasta z wiekiem – 69% osób w wieku 45 lat i starszych czuje się całkiem lub bardzo pewnych siebie, podczas gdy wśród osób w wieku 16–24 lat odsetek ten wynosi zaledwie 25%.
3. Czy mogę łączyć różne schematy w jednym przemówieniu?
Oczywiście, że tak. Sama często tak robię. Powyższe schematy mają Ci dać ogólny zarys tego, w jaki sposób napisać skuteczne przemówienie. Możesz np. wykorzystać klasycznego schematu jako bazy, a np. elementu problem-rozwiązanie dodać dla perswazji czy podkręcenia emocji słuchaczy.
4. Jakie są najczęstsze błędy pisania przemówień?
Widziałam już dziesiątki, jak nie setki prezentacji i to, co najczęściej idzie nie tak to:
- zbyt słaby hook (lub jego brak) – jeśli zaczynasz od podstawowego “Dzień dobry, nazywam się Jan Kowalski i będę mówił o…”, to tracisz bezpowrotnie pierwsze 30 sekund, kluczowe dla zaangażowania publiczności. Moja rada – zawsze zacznij od pytania, statystyki, historii lub prowokacyjnego stwierdzenia, które natychmiast przyciągnie uwagę,
- za dużo głównych punktów – próbując umieścić 10 kluczowych informacji w rozwinięciu skazujesz się na porażkę, bo publiczność i tak zapamięta maks 3-5 rzeczy. Trzymaj się 3 kluczowych punktów, które dobrze omówisz,
- brak wyraźnego przejścia – jeśli szkaczes po argumentach bez wyraźnego sygnału, że: to jest A, a to jest B, to Twoja mowa staje się chaotyczna. Używaj naturalnych przejść takich jak: To prowadzi nas do drugiego i najważniejszego punktu…”,
- brak wezwania do działania – jeśli kończysz słowami “to wszystko, dziękuję” tracisz swoją publicznośc, warto zawsze przekuć swoje słowa na akcję np. zachęć do pobrania omawianego raportu czy followa na mediach.
Jak stworzyć bezbłędne przemówienie? Najważniejsze wnioski
Pamiętaj, że schemat przemówienia to fundament skutecznego wystąpienia, niewidoczny, ale niezbędny.
Kluczowe wnioski na temat tego, jak się pisze przemówienie:
- schemat przemówienia to szkielet Twojego przekazu; bez niego nawet najlepsze pomysły się rozpadną,
- wybór schematu zależy od celu (informować, przekonywać, inspirować) i kontekstu (biznes, uroczystość),
- zawsze trzymaj się maksymalnie 3–5 głównych punktów w rozwinięciu, żeby uniknąć przeciążenia informacyjnego widownim
- staraj się zaangażować publiczność emocjonalnie,
- nawet najlepsze przemówienie musi zakończyć się konkretnym wezwaniem do działania.
A jeśli chcesz budować genialne przemówienia, ale także nauczyć się je przekonująco prezentować, radzić sobie z tremą i hipnotyzować publiczność swoim przekazem, sprawdź nasze profesjonalne szkolenie z wystąpień publicznych. Marzysz o tym, żeby jeszcze bardziej rozwinąć swoje kompetencje komunikacyjne i stać się lepszym liderem i mówcą? Przeczytaj nasz artykuł o mowie ciała.
