Zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych emerytury podlegają waloryzacji, co wpływa także na wysokość trzynastej emerytury.
Emeryci i renciści co roku mogą otrzymać dodatkowe świadczenie pieniężne tzw. “trzynastkę”. Jej wysokość nie jest stała oraz zmienia się wraz z minimalną emeryturą.
Czym dokładnie jest trzynasta emerytura? Komu przysługuje do niej prawo? Ile wyniesie i kiedy zostanie wypłacona? Na te pytania znajdziesz odpowiedź poniżej.
Czym jest trzynasta emerytura?
To dodatkowe świadczenie pieniężne dla osób pobierających emerytury i renty. Od 2019 jest to stały element systemu świadczeń, który przysługuje każdemu seniorowi niezależnie od wysokości jego podstawowej emerytury. “Trzynastka” nie wymaga także składania wniosków, jest ona wypłacana automatycznie przez ZUS.
Trzynastej emerytury nie należy mylić z dodatkowym wynagrodzeniem rocznym.
Czym jest dodatkowe wynagrodzenie roczne?
Dodatkowe wynagrodzenie roczne to “dodatkowa pensja”, która jest wypłacana pracownikom sfery budżetowej, np. pracownikom urzędów. Jej wysokość zależy od wysokości pensji oraz przepracowanego okresu. Warto również zauważyć, że dodatkowe wynagrodzenie regulują przepisy prawa pracy.
Kto ma prawo do trzynastej emerytury?
W przeciwieństwie do dodatkowego wynagrodzenia trzynasta emerytura jest przyznawana na mocy ustawy z 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Przepisy te gwarantują wszystkim osobom będącym na emeryturze lub rencie otrzymanie “trzynastki”.
A więc prawo do tego świadczenia mają osoby, które pobierają:
- emeryturę pomostową, kapitałową lub całościową,
- rentę z powodu niezdolności do pracy,
- rentę rodzinną,
- rentę socjalną,
- świadczenie przedemerytalne i pokrewne.
Należy jednak wspomnieć, że trzynasta emerytura przysługuje tylko tym osobom, które na dzień 31 marca pobierają świadczenie. Jak podkreślają specjaliści z Fundacji Edukacji Informatycznej, którzy zajmują się edukowaniem osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, ta data ma kluczowe znaczenie. Jeśli osoba w tym dniu nie pobiera świadczenia, nie ma również prawa do “trzynastki”.
Ile wyniesie trzynasta emerytura?
Trzynasta emerytura wynosi tyle, ile minimalna emerytura po marcowej waloryzacji. W 2026 wyniosła 1 978,49 zł brutto. Natomiast ile wyniesie “trzynastka” w 2027 jeszcze nie wiadomo. Wszystko zależy od decyzji w kwestii waloryzacji emerytury w przyszłym roku.
Czym jest waloryzacja emerytur?
Waloryzacja emerytur to coroczna podwyżka świadczeń, którą reguluje art. 88 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki temu świadczenia rosną wraz z kosztami życia.
Co roku rząd ogłasza wskaźnik waloryzacji, który wynika ze średniorocznej inflacji oraz 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. W tym roku na przykład wynosi on 105,3%, a więc świadczenia wzrosną o 5,3%. Takiej waloryzacji podlegają nie tylko emerytury, ale wszystkie świadczenia długoterminowe.
Kwota brutto a kwota netto
Chciałabym tu jeszcze raz zaznaczyć, że wysokość świadczenia to kwota brutto. Oznacza to, że na koncie bankowym seniora znajdzie się inna kwota. Mimo że emeryci i renciści porzucili już swoje ścieżki kariery i nie są zatrudnieni na umowę o pracę, to od tego świadczenia ZUS także odprowadza podatki.
Zwykle od kwoty brutto odejmuje się 9% składki zdrowotnej i zaliczkę na podatek. Z tego wynika, że jeśli w 2026 roku trzynasta emerytura wynosiła 1 978,49 zł brutto, to większość emerytów otrzyma od 1580 do 1700 zł netto.
Warto tu wspomnieć, że wysokość trzynastej emerytury “na rękę” zależy od:
- ogólnej wysokości ich podstawowej emerytury,
- tego, czy ZUS pobiera zaliczkę na podatek,
- tego, czy osoba pobierająca świadczenie złożyła wniosek EPD-21.
Czym jest wniosek EPD-21?
Wniosek EPD-21 to oficjalne oświadczenie, dzięki któremu emeryt lub rencista może poprosić o niepobieranie zaliczek na podatek dochodowy, jeśli jego roczne dochody nie przekroczą 30 000 zł. Dzięki temu trzynasta emerytura będzie wyższa. Gotowy formularz można pobrać z oficjalnej strony ZUS-u.
Kiedy wypłacana jest trzynasta emerytura?
Trzynasta emerytura wypłacana jest w kwietniu razem z regularną emeryturą lub rentą.
A więc możliwe terminy to:
- 1 kwietnia,
- 5 lub 6 kwietnia,
- 10 kwietnia,
- 15 kwietnia,
- 20 kwietnia,
- 25 kwietnia.
Jeśli któryś z tych terminów wypada w święto wolne od pracy lub weekend, świadczenie zostanie wypłacone w ostatni dzień roboczy przed upływem terminu.
Na przykład Pan Paweł dostaje zwykle emeryturę 6 kwietnia, jednak na ten dzień to Poniedziałek Wielkanocny, który jest dniem wolnym od pracy. W związku z tym zarówno regularną emeryturę, jak i “trzynastkę” otrzyma on 3 kwietnia, ponieważ jest to ostatni dzień roboczy przed upływem terminu wypłaty.
Co jeszcze warto wiedzieć o trzynastej emeryturze? FAQ
W tej sekcji odpowiem na 4 najczęściej zadawane pytania dotyczące trzynastych emerytur.
1. Czy jeśli dorabiam na emeryturze, dostanę trzynastkę?
Tak, dorabianie nie wpływa na prawo do trzynastej emerytury. Emeryci również mogą szukać dodatkowych form dochodu, rozsyłać profesjonalne CV, brać udział w rozmowach kwalifikacyjnych, trudnić się czymś parę godzin w tygodniu czy doszkalać się, korzystając z kursów Krajowego Centrum Edukacyjnego.
Póki mają oni prawo do emerytury lub renty na dzień 31 marca danego roku, przysługuje im również “trzynastka”, niezależnie od dodatkowych zarobków.
2. Czy komornik może zająć trzynastą emeryturę?
Nie. Trzynasta emerytura jest wolna od zajęć komorniczych, co podkreślają także specjaliści z RCPonline — tworzący systemy usprawniające procesy kadrowo-płacowe. Komornik nie może jej zająć ani w całości, ani w części. To świadczenie jest w pełni chronione.
3. Czy trzynasta emerytura wlicza się do dochodu przy świadczeniach socjalnych?
Tak. “Trzynastka” jest brana pod uwagę przy przyznawaniu prawa do niektórych świadczeń socjalnych takich jak zasiłki z pomocy społecznej czy dodatek mieszkaniowy. Może ona wpłynąć na wynik decyzji o wysokości świadczenia lub w ogóle o jego przyznaniu.
4. Czy jeśli moje świadczenie zostanie chwilowo zawieszone, to należy mi się trzynastka?
To zależy. Jeśli 31 marca nie przysługuje Ci prawo do emerytury lub renty, nie należy Ci się również trzynasta emerytura. Aktualność świadczeń akurat w ten dzień jest kluczowa.
Natomiast jeśli np. świadczenie było zawieszone od maja do października i nie zahacza to o dzień 31 marca, dalej przysługuje Ci prawo do trzynastej emerytury.
Co zapamiętać o trzynastej emeryturze?
Trzynasta emerytura to dodatkowe świadczenie, które:
- należy się każdemu, kto na dzień 31 marca pobiera emeryturę bądź rentę,
- wynosi tyle, ile minimalna emerytura na dany rok,
- wypłacane jest raz w roku, wraz z emeryturą kwietniową.
Jeśli chcesz lepiej zrozumieć sposoby naliczania różnych świadczeń, sprawdź praktyczny kurs kadry i płace. Przeprowadzi Cię on krok po kroku przez najważniejsze procesy kadrowo-płacowe.
Zachęcam Cię również do lektury jednego z naszych poprzednich artykułów, który wprowadzi Cię w świat podstawowych pojęć kadr i płac.
