Urlop Okolicznościowy 2026: Ile Dni Ci Przysługuje?

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 przewiduje aż 2 dodatkowe dni płatnego urlopu.

Ślub, narodziny dziecka, czy pogrzeb bliskiej osoby — to wyjątkowe sytuacje, na które przysługuje Ci urlop okolicznościowy. Przysługuje on każdemu pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę, niezależnie od ilości urlopu wypoczynkowego.

Przeczytaj ten artykuł i sprawdź, czym jest i na co przysługuje urlop okolicznościowy.

Co to jest urlop okolicznościowy?

Urlop okolicznościowy według kodeksu pracy to dodatkowe płatne dni wolne, które udzielane są pracownikowi w związku z ważnymi wydarzeniami życiowymi. Dzięki niemu pracownik nie musi wybierać urlopu wypoczynkowego, by móc wziąć udział w istotnych uroczystościach rodzinnych lub sytuacjach osobistych.

Warto zaznaczyć, że urlop okolicznościowy przysługuje tylko osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Zatrudnieni na podstawie innych umów cywilnoprawnych nie mają tego prawa.

Na kogo przysługuje urlop okolicznościowy?

Pracownik może wykorzystać urlop okolicznościowy, aby załatwić swoje sprawy związane z własnym ślubem, narodzinami dziecka lub ślubem potomka.

W przypadku śmierci bliskiej osoby, urlop okolicznościowy można wziąć także na małżonka, dziecko, rodziców, teściów, rodzeństwo czy dziadków.

Kiedy przysługuje urlop okolicznościowy? — tabela

Według § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. urlop okolicznościowy przysługuje w konkretnych sytuacjach i zwykle trwa 1-2 dni.

W tabeli zestawiłam typ wydarzenia, za które powinieneś otrzymać dodatkowe wolne, z czasem trwania urlopu.

Urlop okolicznościowy — kiedy zgłosić?

Aby otrzymać urlop okolicznościowy, należy złożyć pracodawcy stosowny wniosek. Jeśli wydarzenie jest planowane, np. ślub, warto złożyć dokument wcześniej. Z doświadczenia wiem, że niezapowiedziana nieobecność pracownika może narobić sporo zamieszania. Dzięki wcześniejszej informacji pracodawca lub przełożony będzie mógł zaplanować te dni inaczej i oddelegować zadania komuś innemu na czas tej nieobecności.

Jednak nie każde wydarzenie da się zaplanować, narodziny dziecka czy śmierć bliskiej osoby nie mają z góry ustalonej daty. Jeśli więc chcesz wziąć urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka lub załatwienie spraw związanych z pogrzebem, wniosek możesz złożyć później.

Pamiętaj jednak, żeby zachować się w porządku wobec pracodawcy. Poinformuj go o swojej nieobecności najszybciej jak to możliwe.

Co oprócz wniosku o urlop okolicznościowy?

Urlop okolicznościowy, jak sama nazwa wskazuje, musi być ściśle powiązany z jakimś ważnym życiowym wydarzeniem. Nie można go wykorzystać w dowolnym momencie. Dlatego pracodawca może wymagać okazania aktu ślubu, aktu urodzenia dziecka czy aktu zgonu.

Co jeszcze warto wiedzieć o urlopie okolicznościowym? — pytania i odpowiedzi

Każdy z nas w swoim życiu może stanąć przed sytuacją, w której będzie potrzebował urlopu okolicznościowego, dlatego też odpowiem na 6 praktycznych pytań dotyczących tego zagadnienia.

1. Ile płatny jest urlop okolicznościowy za urodzenie dziecka?

Zgodnie z Rozporządzeniem o wynagrodzeniu za czas niewykonywania pracy § 5 każdy urlop okolicznościowy jest w pełni płatny. Niezależnie od sytuacji pracownikowi należy się 100% wynagrodzenia za każdy taki wolny dzień. W przypadku urodzenia dziecka przysługują dwa dni urlopu okolicznościowego.

2. Co jeśli nie mam dokumentu, który potwierdzi mój urlop okolicznościowy?

Jak już wspomniałam, pracodawca ma prawo poprosić Cię o okazanie dokumentu potwierdzającego zasadność wzięcia urlopu okolicznościowego. Taka praktyka pozwoli mu uniknąć nadużyć.

Jeśli nie dostarczysz dokumentu, pracodawca może potraktować Twoją nieobecność jako nieusprawiedliwioną. Niestety wiąże się to z utratą wynagrodzenia na ten dzień lub dni.

Możesz także porozmawiać z przełożonym o zaistniałej sytuacji. Przedstaw mu powód, dla którego nie jesteś w stanie dostarczyć dokumentu. Jeśli z Twoim pracodawcą łączą Cię zdrowe i trwałe relacje oparte na zaufaniu, istnieje szansa, że zrozumie on Twoje położenie. W Kodeksie pracy nigdzie bowiem nie wskazano, że okazanie stosownych dokumentów jest koniecznością.

Wspomnę jeszcze, że jeśli zależy Ci na wspieraniu kompetencji komunikacji interpersonalnych, które są niezbędne do budowania relacji z innymi ludźmi, warto skorzystać z oferty kursów i szkoleń online Krajowego Centrum Edukacyjnego.

3. Czy należy się urlop okolicznościowy, jeśli pracownik dopiero zaczął pracę?

Tak. Urlop okolicznościowy należy się pracownikowi od momentu rozpoczęcia zatrudnienia, niezależnie od stażu pracy, co podkreśla w swoim poście Aleksandra Marcinkowska — doświadczona HR Projects Coordinator.

Jest tak dlatego, że ten rodzaj dni wolnych nie jest związany z urlopem wypoczynkowym, ale stanowi zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, wynikające z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej.

Na przykład, jeśli pracownik podjął pracę wczoraj, a w nocy urodziło mu się dziecko. Ma pełne prawo do wykorzystania 2 dni urlopu okolicznościowego za urodzenie dziecka. Oczywiście, z zachowaniem 100% wynagrodzenia.

4. Czy urlop okolicznościowy przysługuje w związku partnerskim?

Nie. Mimo że to budzi kontrowersje i jest przedmiotem wielu dyskusji, nie można wziąć urlopu okolicznościowego na partnera. Wynika to z faktu, że związki partnerskie nie są uregulowane w prawie pracy.

Czym jest związek partnerski?

Związek partnerski (inaczej też konkubinat) to związek dwóch osób, które prowadzą wspólne życie, często mają jedno gospodarstwo domowe, ale nie jest formalny. A więc nie daje takich samych praw jak małżeństwo.

Właśnie ze względu na brak tej formalności, prawo pracy nie przewiduje urlopu okolicznościowego np. z powodu śmierci partnera. Dni wolne należą się tylko rodzinie i krewnym, a katalog osób, na które można je wykorzystać, pozostaje zamknięty, na co zwraca uwagę m.in. Katarzyna Borowczak — Training Coordinator w Instytucie Dobrej Śmierci.

Wyjątek stanowią osoby będące na utrzymaniu pracownika lub będące pod jego bezpośrednią opieką. W takiej sytuacji można wziąć 1 dzień urlopu okolicznościowego z powodu śmierci.

5. Co jeśli ślub lub pogrzeb wypada w weekend — czy nadal przysługuje urlop?

Tak, ale musisz pamiętać, że urlop okolicznościowy musi być powiązany z wydarzeniem. Na przykład, jeśli ślub lub pogrzeb odbywa się w sobotę, możesz wziąć wolne w piątek, by przygotować się do uroczystości, lub w poniedziałek, by załatwić formalności związane, np. ze zmianą stanu cywilnego.

6. Czy pracodawca może odmówić urlopu okolicznościowego?

Nie. Jak trafnie zauważa Edyta Adamczyk-Holak — właścicielka Kancelarii Usług Księgowych:

“Urlop to nie luksus, tylko nasze prawo i wspólna odpowiedzialność.”

Dlatego też, jeśli powód, dla którego pracownik chce wziąć urlop okolicznościowy, jest ujęty w przepisach, pracodawca nie może go odmówić. Taka odmowa byłaby naruszeniem podstawowych zasad prawa pracy i należy ją zgłosić do Państwowej Inspekcji Pracy.

Oprócz tego nieudzielenie urlopu byłoby sytuacją wysoce nieetyczną. Pracownik, który bierze urlop okolicznościowy nierzadko znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Dlatego pracodawca powinien wziąć pod uwagę nie tylko kwestie prawne, ale także moralne.

Pamiętaj jednak, że urlop okolicznościowy należy stosownie udokumentować. Jeśli pracownik tego nie zrobi, pracodawca ma prawo uznać tę nieobecność w pracy za nieusprawiedliwioną i wyciągnąć wobec zatrudnionego konsekwencje.

Na co przysługuje urlop okolicznościowy? Podsumowanie

Urlop okolicznościowy to dodatkowe płatne dni wolne niepowiązane z urlopem wypoczynkowym. Należą się one każdej osobie zatrudnionej na umowę o pracę. Katalog wydarzeń, na które przewidziano dodatkowy urlop, jest ściśle określony.

2 dni urlopu okolicznościowego można otrzymać na czynności związane z:

• własnym ślubem,
• narodzinami dziecka,
• śmiercią małżonka, rodziców, dziecka, ojczyma lub macochy.

Natomiast 1 dzień przysługuje na sprawy związane z:

• ślubem dziecka,
• śmiercią rodzeństwa, dziadków, teściów, innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

Pamiętaj, że urlop należy się pracownikowi i pracodawca nie może mu go odmówić.

Na zakończenie zachęcam Cię do skorzystania z certyfikowanego szkolenia z prawa pracy, dzięki niemu zdobędziesz kompleksową wiedzę, która pozwoli Ci uniknąć nadużyć i ich przykrych konsekwencji.

W międzyczasie polecam Ci także, przeczytać poprzedni artykuł z tego cyklu opublikowany na blogu. Dowiesz się z niego, co musisz zrobić, żeby zatrudnić pierwszego pracownika.